میخواهید بدون سردرگمی احتمالی در طول سفر، دقیقاً بدانید دریاچه مهارلو کجاست و اصلاً چه زمانی ارزش بازدید دارد؟ یا اگر زمان محدودی دارید، کدام مسیر دسترسی به آن کوتاهتر و هموارتر است و در چه فصلی احتمال مشاهده رنگ صورتی دریاچه بیشتر میشود؟ دریاچه مهارلو در نزدیکی شیراز قرار دارد و شرایط طبیعی آن در فصول مختلف سال تغییر میکند؛ بنابراین، آشنایی با موقعیت مکانی، وضعیت فعلی و دلایل تغییرات ظاهری آن پیش از برنامهریزی سفر اهمیت زیادی دارد. اگر قصد دارید با خرید پرواز شیراز راهی این شهر شوید، در ادامه مقاله اطلاعات کاربردیتری درباره زمان سفر، مسیر دسترسی و امکانات اطراف دریاچه در اختیار شما قرار میگیرد.
دریاچه مهارلو کجاست؟
در جنوبِشرقیِ شیراز در استان فارس ایران، دریاچه مهارلو (که به آن دریاچه نمک مهارلو نیز گفته میشود) واقع شده است. این دریاچه فصلی و شور است و در ارتفاع حدود ۱,۴۶۰ تا ۱,۵۶۰ متر از سطح دریا قرار دارد. فاصله آن تا مرکز شیراز حدود ۲۵ تا ۲۷ کیلومتر است و در منطقهای که توسط چند رودخانه فصلی از جمله خشک، حمزه و سروستان تغذیه میشود، جای گرفته است.
مسیرهای دسترسی به دریاچه مهارلو شیراز
برای رسیدن به دریاچه مهارلو شیراز، پس از ورود به استان فارس و مرکز این استان یعنی شیراز باید مسیر جاده شیراز–فسا را دنبال کنید. این دریاچه در حدود بیست و چند کیلومتری جنوبشرقی شیراز قرار دارد و میتوان با حدود نیمساعت رانندگی با خودروی شخصی یا تاکسی از شهر به آن رسید. اگر مسیر را ادامه دهید و حدود ۵۷ کیلومتر از جاده اصلی پیش روید، به روستای مهارلو میرسید که فاصله چندانی با دریاچه ندارد. لازم به ذکر است که مسیر دسترسی در بیشتر نقاط آسفالت بوده و مسیر برای خودروهای سواری نیز هموار است.
هزینه و زمان پیشنهادی بازدید از دریاچه مهارلو چه قدر است؟
بازدید از دریاچه مهارلو شیراز بدون هزینه ورودی صورت میگیرد و هیچ بلیطی برای ورود به این پهنه طبیعی از بازدیدکنندگان دریافت نمیشود. تنها هزینههای معمول شامل حملونقل، سوخت خودرو، و خورد و خوراک در مسیر است؛ چرا که امکانات رفاهی گستردهای در اطراف دریاچه موجود نیست.
امکان بازدید از این دریاچه بهصورت ۲۴ ساعته فراهم است؛ بااینحال، پیشنهاد میشود برای دیدن رنگهای مختلف آب و نور مناسب عکسبرداری، حدود ۲ تا ۳ ساعت زمان بگذارید. از طرفی، اگر فقط میخواهید از چشمانداز آن بهرهمند شوید، حدود ۱ تا ۲ ساعت کافی خواهد بود. در مجموع، برنامهریزی یک پیکنیک نیمروزی یا چند ساعته بهترین پیشنهادی است که میتوان به شما عرضه داشت.
پیشینه و تاریخچه دریاچه مهارلو
دریاچه مهارلو یکی از قدیمیترین دریاچههای شور استان فارس است که پیشینه آن به دورههای زمینشناسی پیش از تاریخ بازمیگردد و در متون تاریخی و جغرافیایی اسلامی نیز از آن نام برده شده است.
این دریاچه در منابع کهن با نامهایی مانند مهلو و جنکان شناخته میشد و بهدلیل شوری بالا، از گذشته تا دهههای اخیر نقش مهمی در تأمین نمک شیراز و روستاهای اطرافش داشته است. نزدیکی به شهر شیراز و قرارگیری در مسیر آبراهههای فصلی، باعث شد مهارلو همواره جایگاهی اقتصادی و محیطزیستی در منطقه داشته باشد.
وضعیت فعلی دریاچه مهارلو
در سالهای اخیر و نهچندان دور، وضعیت فعلی دریاچه مهارلو بهشدت تحتتأثیر کاهش بارندگی، تداوم خشکسالی و برداشت بیرویه از منابع آب بالادست قرار گرفته است. طبق برخی گزارشهای محیطزیستی، بخشهای وسیعی از دریاچه در اغلب ماههای سال خشک یا کمآب است؛ البته این گزارشها نشان میدهند که دریاچه مهرلو در برخی سالها و معمولاً در زمستان و اوایل بهار، بهدلیل افزایش بارندگی، تا حدی آبگیری میشود و بخشی از سطح آن دوباره زیر آب میرود. افزایش شوری و عقبنشینی آب باعث کاهش تنوع زیستی شده است؛ هرچند که در مقاطع پرآب هنوز شاهد حضور پرندگان مهاجر هستیم.
دلیل نامگذاری دریاچه
نام «دریاچه مهارلو» از روستایی با همین نام که در حاشیه این پهنه نمکی قرار دارد، گرفته شده است. این روستا از دوران صفوی وجود داشته و در منابع تاریخی گاهی با نامهای قدیمیتری مانند «دشتگل» یا «ماهلویه» ذکر شده است. در واقع، این دریاچه بهدلیل موقعیت جغرافیایی و ارتباط تاریخی با روستای مهارلو شیراز چنین نامگذاری شده است؛ بنابراین، نام دریاچه مهرلو فقط بهعنوان نشانه ارتباط آن با منطقه سکونتی مجاور نیست، بلکه پیوند فرهنگی-جغرافیایی آن با تاریخ سکونت انسان در این منطقه را نشان میدهد.
علت رنگ صورتی دریاچه مهارلو شیراز
رنگ صورتی دریاچه مهارلو، پدیدهای طبیعی و وابسته به ویژگیهای اقلیمی و شیمیایی آب است. در فصلهای گرم سال، بهویژه تابستان، تبخیر شدید آب دریاچه باعث افزایش قابلتوجه شوری آن میشود. در چنین شرایطی، تنها موجودات مقاوم به شوری بالا امکان ادامه حیات دارند که از مهمترین آنها میتوان به جلبک دونالیلا سالینا و سایر میکروارگانیسمهای هالوفیل اشاره کرد.
این جانداران برای سازگاری با نور شدید خورشید و غلظت بالای نمک، رنگدانههایی از گروه کاروتنوئید تولید میکنند. تجمع این رنگدانهها بهتدریج رنگ آب دریاچه را از حالت سفید و نمکی به طیفی از صورتی تا قرمز تغییر میدهد. شدت رنگ صورتی بسته به میزان شوری، دما و نور آفتاب متفاوت است و معمولاً در ماههای گرم و خشک بیشتر دیده میشود.
بهترین فصل سفر به دریاچه مهارلو
دریاچه مهرلو بهدلیل ماهیت فصلی خود در زمانهای مختلف سال چهرهای متفاوت دارد. اگر هدف از سفر، مشاهده رنگ صورتی پررنگ و چشماندازهای نمکی آن است، تابستان بهویژه تیر تا شهریور مناسبترین زمان است؛ زیرا، با تبخیر آب و افزایش شوری، رنگ دریاچه شدت بیشتری میگیرد. در طرف مقابل، اواخر زمستان و بهار (اسفند تا اردیبهشت) با آبوهوای معتدل، حضور پرندگان مهاجر و سطح آب بالاتر، شرایط مطلوبتری برای پرندهنگری و طبیعتگردی فراهم میکند. در نتیجه، بهترین فصل سفر به دریاچه مهارلو بسته به هدف بازدیدکننده، بین بهارِ پرآبِ معتدل یا تابستانِ صورتیِ پررنگِ دریاچه متغیر است.
جاهای دیدنی اطراف روستای دریاچه مهارلو
در اطراف روستای مهارلو، چند جاذبه طبیعی و مسیرهای چشمانداز قرار دارد که معمولاً در برنامه بازدید گردشگران گنجانده میشود. نزدیکی این نقاط باعث میشود بتوان از آنها در یک نیمروزی بازدید کرد. از مهمترین جاذبههای نزدیک روستای مهارلو و دریاچه آن میتوان به گردنه گلچهره، زیارتگاه خدیجهبانو، ارتفاعات کوه مهارلو، دشتهای باغی روستا و مسیر جاده قدیم سروستان با چشمانداز نمکزارها اشاره کرد. دسترسی به این نقاط عمدتاً از محور شیراز-سروستان انجام میشود و فاصله کوتاه آنها امکان بازدید در یک برنامه نیمروزه را فراهم میکند.
برای آشنایی بیشتر با جاهای دیدنی اطراف شیراز و فاصله آنها با روستای مهارلو، فهرست مکانهای پیرامون روستای مهارلو را در جدول زیر تهیه شده است:
جاذبه نزدیکفاصله تقریبی از روستای مهارلوگردنه گلچهره3 کیلومتردشتهای باغی مهارلو (باغهای انار و انجیر)2 تا 4 کیلومترزیارتگاه خدیجهبانو5 کیلومترارتفاعات کوه مهارلو6 کیلومترمسیر جاده قدیم سروستان (چشمانداز نمکزارها)حدود 7 کیلومتر
هتل هایی در نزدیکی دریاچه مهارلو برای اقامت
اگر قصد دارید بازدید از دریاچه مهارلو را به یک برنامه یکروزه محدود نکنید، گزینههای اقامتی اطراف آن اهمیت بیشتری پیدا میکنند. در محدوده نزدیک دریاچه، تعداد اقامتگاهها محدود است؛ اقامتگاه بومگردی مهارلو در روستای مهارلو نزدیکترین انتخاب بهشمار میرود. در مقابل، هتلهای شهری شیراز مانند لطفعلیخان، رز ریحان، ارگ و پارسه با فاصله بیشتر، امکانات بیشتری برای اقامت شبانه در اختیار گردشگران قرار میدهند.
برای اینکه بر اساس فاصله، موقعیت مکانی و نوع اقامتگاه مناسبترین انتخاب را داشته باشید، مقایسه دقیق گزینهها را در جدول زیر ببینید:
نام اقامتگاه / هتلموقعیت مکانیفاصله تقریبی از دریاچه مهارلواقامتگاه بومگردی مهارلوروستای مهارلو، بخش مرکزی شهرستان سروستانحدود ۳ تا ۵ کیلومترهتل لطفعلیخان شیرازمرکز شهر شیراز، نزدیکی بازار وکیل و خیابان لطفعلیخان زندحدود ۶۰ کیلومترهتل ارگ شیرازخیابان تختی، مجاورت ارگ کریمخان زندحدود ۶۰ کیلومترهتل پارسه شیرازخیابان رودکی، نزدیک حرم شاهچراغحدود ۶۰ کیلومترهتل رز ریحان شیرازخیابان زند، محدوده مرکزی شیرازحدود ۶۵ کیلومتر
رستوران ها و غذاخوری های نزدیک به دریاچه مهارلو
پیش از حرکت به سمت دریاچه مهارلو، بهتر است برای وعده غذایی برنامهریزی داشته باشید. در نزدیکی دریاچه و مسیر منتهی به آن، رستورانها و غذاخوریهای رسمی بسیار محدودند و گزینهای مانند کافه یا فستفود در نزدیکی مستقیم دریاچه وجود ندارد؛ به همین دلیل بیشتر گردشگران غذا را در شیراز یا روستاهای بین مسیر صرف میکنند.
بااینحال، در مسیر رفتوبرگشت چند مکان مناسب برای توقف کوتاه و صرف غذا در دسترس است که مشخصات آنها را میتوانید در جدول زیر ببینید:
نام رستوران / کافیشاپموقعیت مکانینوع غذارستوران سنتی شرزهشیراز – خیابان ستارخانغذاهای سنتی ایرانی و کبابرستوران خانه پرهامیشیراز – روبهروی مسجد نصیرالملکغذاهای سنتی ایرانیباغ رستوران خوشا شیرازشیراز – بلوار صنایعغذاهای ایرانی، فرنگی و انواع خوراکهارستوران هفتخوانشیراز – بلوار قرآنغذای ایرانی تا بینالمللیبرگر کماچشیراز – چند شعبه در شهرفستفود و برگرکافه رستوران گرتاشیراز – بلوار معالیآبادغذاهای ایتالیایی و نوشیدنی
سخن پایانی
احتمالا اکنون دیگر میدانید دریاچه مهارلو کجاست، چه مسیرهایی برای دسترسی به آن مناسب است و چه فصلی احتمال مشاهده رنگ صورتی دریاچه بیشتر است. مسیر اصلی شیراز-فسا کوتاه و هموار است و با توجه به محدود بودن امکانات اطراف، بهتر است برنامه اقامت و وعدههای غذایی خود را پیش از حرکت در شیراز یا مسیر مشخص کنید. با این اطلاعات، سفر شما ایمن و بهینه خواهد بود و بازدید از این دریاچه فصلی آسانتر و بدون سردرگمی خواهد بود. در پایان، برای ما بنویسید که شما چه نکته یا تجربهای برای بازدید از مهارلو دارید؟ دیدگاهتان را ثبت کنید و به دیگران کمک کنید سفرشان راحتتر شود!
